Van Kedisi; adını Türkiye’nin Doğusunda yer alan Van Gölü yöresinden almaktadır. Menşei Van Gölü çevresine dayanmaktadır. Safkan Van kedileri tamamen beyazdır. En dikkate değer genetik özellikleri, iki gözünün birbirinden farklı göz rengine sahip olmalarıdır. Genellikle biri kehribar yeşili ve biri mavi göze sahiptirler. Gözleri badem şeklindedir. Kulakları orta büyüklüktedir, başın üstünde yüksektedir ve uçları hafifçe yuvarlaktır. Safkan Van kedilerinin dünyaya yeni gelen bireylerin de en ayırt edici özelliklerinden birisi kafalarında “Van mührü” olarak adlandırılan 10-17 siyah tüy bulunmasıdır. Türk Van Kedileri nispeten yavaş büyüme hızlarıyla bilinirler, tam boyutlarına ve kaslı olgunluklarına 3 ila 4 yaşlarında ulaşırlar.
Van kedisi her yıl Şubat-Mart-Haziran aylarından birinde kızgınlık periyoduna girer. Bu periyot 10 gün kadar sürer. Kızgınlık döneminde gebe kalırsa genellikle o yıl içinde bir daha kızgınlık göstermez. Gebelik süresi 62 gün kadardır. Gebeliğin birinci ayından sonra karnı şişmeye başlar ve bu dönemden itibaren karnını kimseye dokundurtmaz. İlgi istekleri özellikle gebelik döneminde daha fazladır. Van kedisi de diğer kedilerde olduğu gibi gözlerden uzakta doğurmayı sevdiğinden, birinci ayın sonundan itibaren ıssız ve karanlık yerler aramaya başlar. Doğumdan hemen sonra göbek bağı (Plasenta) anne kedi tarafından ısırılarak koparılır. Anne kedi, yavrularını 50-60 gün süreyle emzirir. Fakat bu süre kısalabileceği gibi uzayabilir de.
Bu ırkın tüylerini her hafta düzenli olarak birkaç kez taramak tüy dökülmesini engelleyecektir. Yaşlı bireylerde tüy yapısı daha sık ve yoğun olduğundan tarama sayısının arttırılması gerekecektir. Türk Van Kedisi , en belirgin ve büyüleyici özelliklerinden biri olan yarı uzun, suya dayanıklı tüyleriyle bilinir . Bu eşsiz tüy , yumuşak, kaşmir benzeri bir dokuya sahiptir ve bu da dokunuşa hoş gelir. Tüyleri uzun olmasına rağmen ipeksi yapısı sayesinde kolay kolay keçeleşmez. Van kedileri sudan korkmaz bu nedenle kolayca banyoya alıştırılabilir. Van kedisi yüzme yeteneğine sahip nadir kedi ırklarındandır.
Türk Van Kedileri cana yakın ve sevecen doğalarıyla bilinirler ve genellikle sahipleriyle güçlü bağlar kurarlar . Oyuncu mizaçlarına rağmen, bağımsızlık havasını korurlar. Bu cins oldukça sosyaldir , sahipleriyle hızla güçlü bağlar kurar ve evde onları takip etmekten, ilgi ve etkileşim aramaktan çekinmez. Oyuncu yapılarına rağmen, Türk Van Kedileri kucaklaşma zamanlarını severler ve memnuniyetlerini ifade eden mırıldanmalardan, miyavlamalara kadar çeşitli sesler çıkarırlar. Sakin ve sabırlı bir mizaca sahip olan Türk Van Kedisi , sosyal yapısı ve çocuklarla, köpeklerle ve diğer kedilerle uyumuyla bilinen ideal bir aile evcil hayvanıdır . Sakinlikleri ve sabırları karakterlerinin ayırt edici özellikleridir ve bunaldıklarında saldırganlık göstermek yerine geri çekilip yalnızlıkta rahatlamayı tercih ederler. Uysal tavırları, eşsiz güzel görünümü ve suya olan sevgisi ile Türk Van Kedisi çok sevilen ve tercih edilen türler arasında yer almıştır. Canlı ve meraklı doğalarıyla karakterize edilen Türk Van Kedileri, yüksek enerji seviyelerine ve zekalarına hitap eden uyarıcı aktivitelere ihtiyaç duyarlar. Sahipleriyle etkileşimli oyunlara katılmak , yalnızca fiziksel iyilik hallerini artırmakla kalmaz, aynı zamanda duygusal bağlarını da güçlendirir. Oyunlardan sonra yeniden şarj olmaları için sessiz, rahat dinlenme alanları sağlamak da önemlidir.
Eğitim, olumlu pekiştirme, sabır ve kararlılık üzerine kurulmalı ve istenen davranışların ödüllendirilip pekiştirilmesi sağlanmalıdır. Bu zeki kediler oyun temelli öğrenmeye iyi yanıt verirler.
Hastalıklara karşı dirençli bir türdür. Aşıları takip etmek ve sağlıklarını korumak için genel sağlık takibi için düzenli veteriner ziyaretleri çok önemlidir. Türk Van Kedisi, enerji seviyelerini destekleyen ve sağlığını koruyan bir diyete ihtiyaç duyar. Yüksek kaliteli bir kuru mama , sağlam fiziği ve canlılığını sürdürmek için diyetlerinin temelini oluşturmalıdır.
Van kedisi, 22. 04. 2006 Tarih ve 26147 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan 2006/16 no’lu tebliğle bütün özellikleri kayıt altına alınarak, millî ırk olarak tescillenmiştir. Van Kedisinin genetik, morfolojik ve fizyolojik özelliklerinin korunabilmesi amacıyla, Van 100.Yıl Üniversitesi tarafından 1992’de Van Kedisi Araştırma Merkezi (VKAM) kurulmuştur.
