Ana SayfaEndemik(Yerli) TürlerBir Anadolu Efsanesi: Çizgili Sırtlan

Bir Anadolu Efsanesi: Çizgili Sırtlan

Sırtlangiller ailesinde yer alan çizgili sırtlanlar dünyada Kuzey ve Doğu Afrika’da, Asya’da, Kafkaslar’da ve Güney Sibirya’da yaşar. Türkiye’de ise özellikle Akdeniz, Ege, Güney Doğu Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde bulunurlar. Marmara ve İç Anadolu bölgelerinin belirli yerlerinde de görülürler. Çalılık ve ormanlık alanların bulunduğu kurak bölgelerin yanı sıra dağlık bölgelerde yaşarlar. Yoğun otlaklara sahip açık arazilerde de görülebilirler.

Kirli açık sarı-beyaz kürklerinin üzerindeki siyah şeritleriyle kolaylıkla tanınabilirler. Enseden bele kadar uzanan, sert ve dik kıllardan oluşan yeleleri vardır. Yelelerindeki kılların ucu siyahtır. Kuyruk kısadır. Çizgili sırtlan, uzun bacakların üzerinde oldukça büyük ama kısa bir gövdeye sahiptir . Ortalama boyları 65-80 cm civarındadır. Ağırlıkları ise 25-45 kg arasındadır. Arka bacaklar ön ayaklardan önemli ölçüde daha kısadır ve bu da sırtın aşağı doğru eğimli olmasına neden olur. Bacaklar nispeten ince ve zayıftır, ön bacaklar karpal bölgeden bükülmüştür .  Ön ve arka ayakları dört parmaklıdır. Ön bacakları arka bacaklarına göre daha uzundur. Başları iri ve küt görünümlüdür. Kulakları büyük, uzun, sivri ve tüylüdür. Kulaklarının kenarı ve içi beyaz, boyunlarının ve çenelerin altı siyahtır. Boyun kalın, uzun ve büyük ölçüde hareketsizdir, baş ise kısaltılmış bir yüz bölgesi ile ağır ve devasadır. Gözler küçükken, keskin uçlu kulaklar çok büyük, geniş ve başın yüksek kısmında yer alır. Tüm sırtlanlar gibi, çizgili sırtlanın pençelerinde hantal pedlerin yanı sıra künt ama güçlü pençeleri vardır.

Hem etçil hem de otçuldurlar. Diğer yırtıcıların avladığı hayvanların kalıntılarının yanı sıra böcekler ve küçük memeli hayvanlarla da beslenirler. Bir leş yiyici olmasına rağmen, büyük örneklerin kendi avlarını öldürdüğü bilinmektedir. Kavun, karpuz ve üzüm gibi meyveleri ve bazı sebzeleri de yiyebilirler. Leşçil beslenmesi nedeniyle çizgili sırtlan, hayatta kalmak için diğer etoburların çoğundan daha fazla suya ihtiyaç duyar. Yemek yerken, çizgili sırtlan doyana kadar tıka basa yer, ancak yavrulu sırtlanlar yiyecekleri inlerine taşırlar.

Sırtlarındaki yele kavga, heyecan ve korku anlarında dikleşir ve olduklarından %38 daha büyük görünmelerini sağlar. Tehdit durumunda yelelerini kabartarak olduğundan büyük görünmeye çalışarak karşısındaki tehdide korku vermek ister.  Sanıldığının aksine köpeklerle değil kedilerle daha yakın akrabadırlar. Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından açıklanan Kırmızı Liste’nin “Tehdide Yakın” kategorisinde yer almaktadır. Bu durum ise popülasyonlarının gün geçtikçe azaldığını gösteriyor.

Çizgili sırtlan , hem erkeklerin hem de dişilerin yavrularını büyütmede birbirlerine yardım ettiği tek eşli bir hayvandır. Erkek, dişiyle birlikte yuva kurar ve yavrular doğduğunda dişinin beslenmesine ve bakımına yardım eder. Çiftleşme mevsimi bölgeye göre değişir. Gebelik süresi 90-91 gün sürer. Ortalama 15 yıl yaşayabilirler.

Gececil bir hayvan olan çizgili sırtlan, genellikle yalnızca tam karanlıkta ortaya çıkar ve gün doğmadan önce inine dönmekte hızlıdır. Genellikle yalnız dolaşırlar. Yuvalama bölgelerinde ise sosyalleşerek küçük gruplar oluştururlar. Göç etmezler. Çizgili sırtlan kendi inlerini kazabilir, ancak aynı zamanda inlerini mağaralarda, kaya çatlaklarında, erozyon kanallarında ve eskiden kirpiler , kurtlar , yaban domuzları ve karıncayiyenler tarafından kullanılan oyuklarda da kurar . Sırtlan inleri, girişlerindeki kemiklerin varlığıyla tanımlanabilir.

İnsanlara yönelik saldırılar nadir olsa da, çizgili sırtlanlar insan cesetleriyle beslenir. Türkiye’de sırtlanların cesetleri çıkarmasını önlemek için mezarlara taşlar yerleştirilir. Çizgili sırtlan kolayca evcilleştirilebilir ve özellikle gençken tam olarak eğitilebilir

Folluk Dergisi
Folluk Dergisihttps://www.follukdergisi.com
Folluk Dergisi Türkiye tavukçuluğunun medya yüzü

Popüler

BAŞLARKEN 9

BAŞLARKEN 8

Başlarken 7